Premier Tusk w Wieluniu: „Niech ten rok szkolny będzie rokiem wrażliwości, szacunku i walki z pogardą”

Inauguracja roku szkolnego w cieniu historycznej pamięci

W poniedziałek, 1 września 2026 r., premier Donald Tusk wziął udział w uroczystym rozpoczęciu roku szkolnego w Zespole Szkół nr 1 w Wieluniu. Wybór miejsca nie był przypadkowy – to właśnie Wieluń, jako pierwsze miasto w Polsce, został zbombardowany przez niemieckie siły powietrzne w 1939 r., stając się symbolicznym początkiem II wojny światowej. Szef rządu, zanim spotkał się z młodzieżą, zapalił znicz przy pomniku ofiar września 1939 roku i rozmawiał z dwojgiem świadków tamtych wydarzeń – panią Anielą i panem Eugeniuszem, którzy jako dzieci przeżyli nalot na miasto.

Premier podkreślił, że data 1 września łączy dwa ważne doświadczenia: radość z nowego roku szkolnego oraz pamięć o wybuchu wojny. W swoim wystąpieniu mówił wprost, że nienawiść, pogarda, przemoc i agresja zawsze prowadzą do zła, a pamięć o tragicznych doświadczeniach wojny powinna być dla kolejnych pokoleń moralnym kompasem. To przesłanie – jak zaznaczył – ma szczególne znaczenie w kontekście współczesnych zagrożeń, takich jak przemoc rówieśnicza czy mowa nienawiści w szkole i w sieci.

„1 września łączy dwa ważne doświadczenia – radość z rozpoczęcia nowego roku szkolnego oraz pamięć o wybuchu II wojny światowej. Dziś powinniśmy w każdej szkole pamiętać, że nienawiść, pogarda, przemoc, agresja prowadzą do zła”.

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Wieluń – symbol wojennego dramatu, który nie może odejść w zapomnienie

Atak III Rzeszy na uśpiony i bezbronny Wieluń uznaje się za jeden z symbolicznych początków II wojny światowej. Niemieckie naloty na miasto pochłonęły co najmniej 1200 ofiar, a centrum miejscowości zostało zniszczone w 90 procentach. W świadomości zbiorowej częściej jednak funkcjonuje ostrzał Westerplatte, dlatego premier przypomniał, że spór o to, gdzie dokładnie rozpoczęła się wojna, ma drugorzędne znaczenie – istotne jest, by pamiętać o tym, co do tej wojny doprowadziło, oraz o straszliwym nieszczęściu, jakim jest każdy konflikt zbrojny.

Premier mówił wprost, że pamięć o II wojnie światowej daje szansę, by kolejne pokolenia nie musiały jej doświadczyć. Nie chodzi jednak tylko o znajomość dat i faktów, ale o refleksję nad ich znaczeniem – to właśnie kształtuje moralny kompas, pozwala odróżniać dobro od zła i rozpoznawać zagrożenia, zanim doprowadzą do tragedii. W tym kontekście szczególna rola przypada szkole, która – obok rodziny – ma uczyć postaw obywatelskich i wrażliwości na drugiego człowieka.

„Ważne jest, aby wszędzie na świecie, tak jak jest tutaj w Wieluniu, pamiętać o tym, co do tej wojny doprowadziło, jak straszliwym nieszczęściem jest wojna i jak wielkim zadaniem każdego pokolenia jest wojny uniknąć”.

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Apel do młodzieży: szacunek, reagowanie na przemoc i pomoc słabszym

Premier zwrócił się bezpośrednio do uczniów, podkreślając, że to, w jaki sposób traktują rówieśników i jak reagują na przemoc czy „agresywną głupotę”, ma ogromne znaczenie. Młode pokolenia nie są dziś narażone na dramaty i ofiary, których doświadczali ich przodkowie, ale to od nich zależy, czy Polska pozostanie krajem wolnym i bezpiecznym. Ta odpowiedzialność – jak mówił – zaczyna się od codziennych postaw: wzajemnego szacunku, respektowania odmiennych opinii, reagowania na przemoc oraz pomocy słabszym.

W polskich szkołach coraz częściej dochodzi do aktów przemocy, również o podłożu narodowościowym. Premier zaapelował więc do młodzieży, by szanowali siebie nawzajem, respektowali opinie innych, a także szanowali nauczycieli – nawet jeśli się z nimi nie zgadzają. Zachęcił też, by przynajmniej raz w tygodniu pomyśleli o tych, którzy potrzebują pomocy, i starali się im pomóc. To – jak podkreślił – najpiękniejsza lekcja wychowania obywatelskiego.

„Bardzo Was proszę, szanujcie się nawzajem, respektujcie swoje opinie, szanujcie nauczycieli, kłóćcie się z nimi, kiedy czujecie, że macie rację. Pomyślcie przynajmniej raz w tygodniu o tych, którzy potrzebują Waszej pomocy i postarajcie się im pomóc. To jest najpiękniejsza lekcja wychowania obywatelskiego”.

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Znaczenie dla Tomaszowa Lubelskiego i regionu

Przesłanie premiera z Wielunia ma bezpośrednie przełożenie na społeczność Tomaszowa Lubelskiego i całego województwa lubelskiego. W naszych szkołach – podobnie jak w całej Polsce – obserwujemy wzrost agresji słownej i fizycznej wśród młodzieży, a także przypadki dyskryminacji ze względu na pochodzenie czy wyznanie. Tomaszowskie placówki, takie jak Zespół Szkół im. gen. Władysława Sikorskiego czy Szkoła Podstawowa nr 3, od lat realizują programy profilaktyczne, ale apel premiera pokazuje, że potrzeba jeszcze większego zaangażowania ze strony uczniów, nauczycieli i rodziców.

Dla mieszkańców Tomaszowa Lubelskiego ważne jest, by pamięć o II wojnie światowej – która dotknęła także nasz region – była żywa. W okolicach miasta znajdują się miejsca pamięci, takie jak cmentarz wojenny w Krynicach czy pomniki upamiętniające ofiary niemieckich egzekucji. To właśnie lokalna historia może być punktem wyjścia do rozmów z młodzieżą o wartościach takich jak wolność, solidarność i szacunek dla drugiego człowieka. Inicjatywy takie jak spotkania z kombatantami, projekcje filmów historycznych czy konkursy wiedzy o regionie pomagają budować postawy, o których mówił premier.

Warto, aby także tomaszowscy uczniowie wzięli sobie do serca słowa szefa rządu – bo to od ich codziennych wyborów zależy, czy nasza lokalna społeczność będzie bezpieczna i otwarta. Reagowanie na przemoc, wspieranie słabszych i szacunek dla odmiennych poglądów to uniwersalne wartości, które budują silne więzi międzyludzkie. Inauguracja roku szkolnego to dobry moment, by przypomnieć o tych zasadach i wprowadzić je w życie – nie tylko w Wieluniu, ale w każdej polskiej szkole, także w Tomaszowie Lubelskim.

Najważniejsze fakty z inauguracji roku szkolnego

• 1 września 2026 r. – premier Donald Tusk zainaugurował nowy rok szkolny w Zespole Szkół nr 1 w Wieluniu.
• Naloty na Wieluń w 1939 r. pochłonęły co najmniej 1200 ofiar, a centrum miasta zniszczono w 90 procentach.
• Premier zapalił znicz przy pomniku ofiar września 1939 roku i rozmawiał ze świadkami bombardowania – panią Anielą i panem Eugeniuszem.
• W swoim wystąpieniu zaapelował do uczniów o szacunek, reagowanie na przemoc i pomoc słabszym.