Polska kupi 3 okręty podwodne. W Gdyni podpisano kontrakt programu Orka

W Gdyni zapadła decyzja, na którą marynarze czekali od dekad

W Gdyni, w symbolicznym centrum polskiej Marynarki Wojennej, zakończył się dzień, który zapisze się w historii sił morskich. Podczas polsko-szwedzkich konsultacji międzyrządowych podpisano umowę na zakup trzech okrętów podwodnych A26 dla Marynarki Wojennej RP w ramach programu „Orka”. To właśnie ten dokument stał się najważniejszym rezultatem rozmów prowadzonych przez przedstawicieli obu państw i jednocześnie najważniejszym kontraktem w dziejach polskiej marynarki.

Atmosfera spotkania była daleka od rutyny. Obok decyzji o samym zakupie wybrzmiał też szerszy przekaz: współpraca Polski i Szwecji wchodzi w nowy etap, określany już jako strategiczne partnerstwo. W praktyce chodzi nie tylko o sprzęt wojskowy, ale o wspólne działania polityczne, wojskowe i przemysłowe, które mają przełożyć się na większe bezpieczeństwo na Bałtyku. Szczególne znaczenie ma to dziś, gdy państwa regionu mówią jednym głosem o zagrożeniach związanych z rosyjską flotą cieni, prowokacjami i presją militarną.

"Bardzo się cieszę, że w tym symbolicznym miejscu finalizujemy kolejny etap naszej przyjacielskiej współpracy ze Szwecją. Podpisaliśmy dzisiaj wiele umów, w tym tę o zakupie 3 okrętów podwodnych dla Marynarki Wojennej RP"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Podpisanie kontraktu zamyka wieloletni okres oczekiwania na finał programu „Orka”. Przez trzy dekady temat wracał w kolejnych planach modernizacyjnych, ale nie kończył się konkretną decyzją. Teraz, po latach dyskusji i analiz, ustalenia zostały sfinalizowane. Dla polskiej floty oznacza to wejście w nowy etap odbudowy zdolności podwodnych, a dla całego systemu bezpieczeństwa państwa - wzmocnienie obecności na Morzu Bałtyckim.

"Włożyliśmy bardzo dużo wysiłku i starań, aby faktem stało się nie tylko podpisanie wielu dzisiaj dokumentów, w tym tej znaczącej umowy o programie „Orka” i zakupie łodzi podwodnych, ale także wielu innych dziedzinach"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

"Pokolenia marynarzy czekały na ten dzień. Program „Orka” przez 30 lat nie mógł znaleźć swojego finału. Udało się to dopiero rządowi Premiera Donalda Tuska"

Władysław Kosiniak-Kamysz, Minister Obrony Narodowej

• Polska kupi 3 okręty podwodne A26 w ramach programu „Orka”.
• Wartość całego przedsięwzięcia ma wynosić 50 miliardów koron szwedzkich.
• Program „Orka” przez 30 lat nie doczekał się finału.
• Konsultacje odbyły się w Gdyni, w sercu polskiej Marynarki Wojennej.
• Odnowione Partnerstwo Strategiczne Polski i Szwecji podpisano w Harpsund w listopadzie 2024 roku.

Nowy etap współpracy Polski i Szwecji na Bałtyku

Rozmowy w Gdyni nie dotyczyły wyłącznie jednego kontraktu, nawet tak dużego jak zakup okrętów podwodnych. Oba państwa potwierdziły, że chcą wspólnie budować bezpieczeństwo regionu Morza Bałtyckiego i nadać tej współpracy trwałe ramy. Wyrazem tego ma być Pakt dla Morza Bałtyckiego, oparty na współpracy politycznej, wojskowej oraz w obszarze przemysłu obronnego. To właśnie ten pakt ma wzmacniać działania państw regionu wobec zagrożeń i niestabilności pojawiających się na północy Europy.

W praktyce chodzi o znacznie szerszy układ niż tylko relacja sprzedający–kupujący. Polska kupuje okręty podwodne, ale równocześnie Szwecja pozyskuje okręt ratowniczy i zestawy Piorun. Ten układ ma pokazywać, że obie strony traktują się jak równorzędni partnerzy. Dla polskiego rządu ważny jest także rozwój krajowego przemysłu obronnego, dlatego program „Orka” ma być początkiem długofalowej współpracy przemysłowej i impulsem do wzmacniania zdolności produkcyjnych oraz technologicznych w Polsce.

"To dzień historyczny. To duży kamień milowy - 3 szwedzkie łodzie podwodne A26 staną się własnością Polski. To bardzo duże przedsięwzięcie. Mówimy o 50 miliardach szwedzkich koron, jak to wszystko się połączy"

Ulf Kristersson, Premier Królestwa Szwecji

"Mamy ambitne plany, żeby ten wielki projekt „Orka” był zaledwie etapem, a nie finałem naszej współpracy"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

"To nie są proste zakupy w jedną czy drugą stronę, ale autentyczna, prawdziwie partnerska współpraca z korzyścią dla obu przemysłów"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Konsultacje odbyły się w ramach odnowionego Partnerstwa Strategicznego podpisanego w Harpsund w listopadzie 2024 roku. W spotkaniu uczestniczyli ministrowie odpowiedzialni za obronę narodową, sprawy zagraniczne, finanse, kulturę i dziedzictwo narodowe oraz infrastrukturę. Taki skład pokazuje, że rozmowy wykraczały poza kwestie militarne i dotyczyły również szerszego modelu współpracy między państwami położonymi nad Bałtykiem.

Znaczenie tych ustaleń wzmacnia obecna sytuacja bezpieczeństwa w regionie. Polska i Szwecja podzielają ocenę zagrożeń dla Europy oraz pozostają zgodne co do dalszego wsparcia Ukrainy wobec rosyjskiej agresji. Oba kraje podkreślają też konieczność zdecydowanych działań na rzecz Bałtyku wolnego od operacji rosyjskiej floty cieni, prowokacji i zagrożeń militarnych. Wejście Szwecji do NATO dodatkowo zmieniło układ sił w regionie i, według uczestników rozmów, wyraźnie zwiększyło bezpieczeństwo państw nadbałtyckich.

Bałtyk w centrum uwagi. Bezpieczeństwo regionu ma nową architekturę

Z wypowiedzi uczestników spotkania jasno wynika, że zakup okrętów podwodnych został wpisany w większy plan budowy nowej architektury bezpieczeństwa dla Morza Bałtyckiego i całego NATO. Dla Warszawy i Sztokholmu Bałtyk ma być obszarem pokoju i stabilności, a nie przestrzenią ciągłego napięcia. Właśnie dlatego obie stolice stawiają na wspólne decyzje, współdziałanie wojskowe i wymianę zdolności obronnych, które mają realnie przełożyć się na bezpieczeństwo mieszkańców regionu.

"Robimy to wszystko także dla naszych dzieci i wnuków, aby nasz region, nasze państwa, Morze Bałtyckie były obszarem pokoju, bezpieczeństwa, a nie tak jak bywa dzisiaj, obszarem niepokoju i zagrożeń"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

"Razem ze Szwecją jesteśmy odpowiedzialni za budowę nowej architektury bezpieczeństwa dla Morza Bałtyckiego i NATO"

Władysław Kosiniak-Kamysz, Minister Obrony Narodowej

Podczas spotkania mocno wybrzmiało także to, że relacje polsko-szwedzkie są dziś wyjątkowo bliskie. Szwedzki premier podkreślał, że oba państwa są nie tylko sąsiadami na Morzu Bałtyckim, ale także sojusznikami w NATO i partnerami strategicznymi w Unii Europejskiej. W ocenie Sztokholmu obecny poziom współpracy jest najlepszy w historii wzajemnych relacji. To nadaje dodatkową wagę zarówno umowie na okręty, jak i wspólnej deklaracji dotyczącej Paktu dla Morza Bałtyckiego.

"Relacje między Polską i Szwecją są najlepsze w całej historii. Są one głębsze i silniejsze niż kiedykolwiek wcześniej. Jesteśmy sojusznikami w NATO, partnerami strategicznymi w Unii Europejskiej, sąsiadami na Morzu Bałtyckim"

Ulf Kristersson, Premier Królestwa Szwecji

Dla opinii publicznej najważniejsza jest dziś konkretna decyzja: trzy okręty podwodne A26 trafią do polskiej Marynarki Wojennej. Ale równie istotne jest to, co dzieje się wokół tej umowy - powstanie nowych ram współpracy, wspólna deklaracja polityczna i budowanie długoterminowego partnerstwa między dwoma państwami regionu. W Gdyni podpisano więc nie tylko kontrakt zbrojeniowy, ale również pakiet ustaleń, które mają wpływać na bezpieczeństwo Bałtyku przez kolejne lata.